Yaralanmalar ve Cilt Kesileri Nedir?

Cilt kesileri; keskin cisimlerle oluşan düzgün kenarlı kesilerden, darbe sonucu oluşan yırtıklara (laserasyon), hayvan ısırıklarına ve doku kaybıyla seyreden yaralanmalara kadar geniş bir grubu kapsar. Yüz, el ve eklem çevresi gibi bölgelerdeki yaralanmalar hem görünüm hem de işlev açısından özel dikkat gerektirir.

El Yaralanmaları ve Sinir Kesileri

El, küçük bir alanda çok sayıda tendon, sinir, damar ve kemiğin bir arada bulunduğu bir organdır. Bu nedenle yüzeysel görünen bir kesi bile alttaki önemli yapıları etkileyebilir. Cam, bıçak, kesici aletler, iş makineleri ve ev kazaları el yaralanmalarının sık nedenleri arasındadır. Yaralanmalar; tendon kesileri, sinir ve damar yaralanmaları, kemik kırıkları, ezilme ve parmak kopmaları şeklinde olabilir.

Ne Zaman Başvurulmalı?

Derin veya geniş kesilerde, durdurulamayan kanamada, kirli ya da yabancı cisim içeren yaralarda, ısırık yaralanmalarında, parmak kopmasında veya ezilme yaralanmalarında öncelikle en yakın acil servise başvurulmalı ya da 112 aranmalıdır. Tetanoz ve gerekli durumlarda kuduz koruması acil serviste değerlendirilir. Plastik cerrahi değerlendirmesi ve onarım, bu acil bakımın içinde planlanır. Kopan parmak varsa temiz ve nemli bir gazlı beze sarılıp bir poşete konulmalı, poşet de buzlu suya yerleştirilmelidir; parça buzla doğrudan temas etmemelidir.

Yüz bölgesindeki kesiler, kenarları düzensiz yaralar, doku kaybı olan yaralanmalar ve alttaki yapıların etkilendiğinden şüphelenilen durumlar plastik cerrahi açısından değerlendirilir. El yaralanması sonrasında parmakta uyuşma, his kaybı, parmağı bükememe ya da düzeltememe, soğukluk veya solukluk varsa tendon, sinir ya da damar yaralanması açısından değerlendirme gerekir. Fark edilmemiş yaralanmalar ilerleyen dönemde de değerlendirilebilir.

Nasıl Değerlendirilir?

Muayenede yaranın derinliği, kirlenme durumu, kenarların canlılığı ve doku kaybı olup olmadığı incelenir. Altta tendon, sinir veya damar yaralanması olup olmadığı kontrol edilir; gerekirse görüntüleme yapılır. El yaralanmalarında her parmağın duyusu, hareketi ve dolaşımı ayrı ayrı incelenir; kemik yaralanmasından şüphelenildiğinde röntgen çekilir. Kesin değerlendirme bazı durumlarda ancak ameliyat sırasında yaranın incelenmesiyle yapılabilir.

Tedavi Yaklaşımları

• Temizlik ve debridman: Yara bol sıvıyla yıkanır, canlılığını yitirmiş dokular ve yabancı cisimler temizlenir.
• Primer onarım: Uygun yaralar, katmanlar ayrı ayrı ve kenarlar dikkatle hizalanarak dikilir. Bu yaklaşım, iz görünümünü olumlu yönde etkileyebilir.
• Gecikmiş kapama: Kirli veya enfeksiyon riski yüksek yaralar bir süre pansumanla izlendikten sonra kapatılabilir.
• Greft ve lokal flep: Doku kaybı olan yaralarda deri grefti ya da çevre dokudan hazırlanan lokal flepler kullanılabilir.

El yaralanmalarında ayrıca:

• Tendon onarımı: Kesilen tendon uçları uygun dikiş teknikleriyle birleştirilir. Gecikmiş başvurularda tendon grefti veya tendon transferi gerekebilir.
• Sinir onarımı: Kesilen sinir uçları mikrocerrahi teknikle, büyütme altında onarılır. Sinir uçları arasında boşluk varsa sinir grefti kullanılabilir.
• Damar onarımı ve replantasyon: Dolaşımı bozulan veya kopan parmaklarda, uygun durumlarda mikrocerrahi ile damar onarımı yapılır.

İyileşme, Rehabilitasyon ve Takip

Dikişlerin alınma zamanı bölgeye göre değişir; yüzde genellikle daha erken, gövde ve eklem çevresinde daha geç alınır. Yara izinin olgunlaşması aylar sürer. Bu dönemde güneşten korunma ve önerilen iz bakımı önemlidir. İz görünümü kişiden kişiye değişir; belirgin kalan izler için yara izleri sayfasında anlatılan yaklaşımlar değerlendirilebilir.

El ameliyatlarından sonra el genellikle bir süre atelle korunur. Tendon ve sinir onarımlarının ardından el terapisi ve fizyoterapi, hareket açıklığının ve işlevin geri kazanılmasında önemli bir yer tutar. Sinir iyileşmesi yavaş ilerler ve duyunun geri dönmesi aylar sürebilir; iyileşmenin derecesi yaralanmanın tipine, yaşa ve kişiye göre değişir.

Size uygun tedavi planı muayene sonrasında belirlenir. Değerlendirme için randevu oluşturabilirsiniz.