Hangi durumları kapsar?

Deri ve deri altında oluşan lezyonların cerrahi olarak çıkarılması, plastik cerrahinin sık yapılan işlemleri arasındadır. Bu sayfa, kötü huylu deri tümörleri ile ben, yağ bezesi kisti ve lipom gibi çoğunlukla iyi huylu oluşumların cerrahi tedavisini genel hatlarıyla ele alır. Deri kanserlerinin tedavisi, Doç. Dr. Mustafa Kürşat Evrenos'un özel ilgi alanları arasındadır.

Deri kanseri nedir?

Deri kanseri, deri hücrelerinin kontrolsüz çoğalmasıyla oluşan ve sık görülen kanser türlerinden biridir. Başlıca türleri şunlardır:

• Bazal hücreli karsinom: Deri kanserlerinin sık görülen türüdür. Genellikle yüz gibi güneş gören bölgelerde, inci renginde parlak bir kabarıklık ya da iyileşmeyen bir yara şeklinde ortaya çıkar. Yavaş büyür ve uzak organlara yayılması nadirdir; ancak tedavi edilmezse çevre dokulara ilerleyebilir.
• Skuamöz (yassı) hücreli karsinom: Pullanan, kabuklanan, sertleşen veya kolayca kanayan bir lezyon şeklinde görülebilir. Dudak, kulak ve el sırtı gibi bölgelerde sıktır; bazı durumlarda lenf bezlerine yayılabilir.
• Melanom: Deriye renk veren hücrelerden gelişir. Daha seyrek görülmekle birlikte yayılma eğilimi nedeniyle erken tanının özellikle önemli olduğu bir türdür. Var olan bir benden ya da yeni bir lekeden gelişebilir.

Uzun süreli ve tekrarlayan güneş maruziyeti, güneş yanıkları, açık ten rengi, çok sayıda ben, ailede deri kanseri öyküsü, bağışıklık sistemini baskılayan durumlar ve ileri yaş başlıca risk etkenleridir.

Ben, yağ bezesi ve kist nedir?

Deride ve deri altında ortaya çıkan kabarıklıkların büyük çoğunluğu iyi huylu (benign) lezyonlardır. Sık karşılaşılan türler şunlardır:

• Ben (nevüs): Deriye renk veren hücrelerin bir araya gelmesiyle oluşan, düz ya da kabarık, kahverengi veya ten renginde lezyonlar. Doğuştan olabilir ya da yaşamın ilerleyen dönemlerinde ortaya çıkabilir.
• Lipom (yağ bezesi): Deri altındaki yağ hücrelerinden gelişen, yumuşak, hareketli ve çoğu zaman yakınmaya yol açmayan şişlikler
• Epidermal kist: Deri altında, içi keratin denilen beyaz-krem renkli materyalle dolu, kese şeklinde yapılar. Üzerinde küçük bir delik görülebilir; zaman zaman iltihaplanabilir.
• Diğer lezyonlar: Seboreik keratoz, deri etiketleri (akrokordon) ve ganglion kistleri gibi oluşumlar

Ne zaman doktora başvurmalı?

Özellikle yüz, kulak ve el sırtı gibi güneş gören bölgelerde ortaya çıkan, büyüyen, kanayan, iyileşmeyen yaralar ya da şekli, rengi veya boyutu değişen benler muayene edilmesi gereken durumlardır. Benlerde dikkat edilecek belirtiler için ABCDE kuralı yol gösterici olabilir:

• A (Asimetri): Benin iki yarısının birbirine benzememesi
• B (Sınır): Kenarların düzensiz, tırtıklı veya belirsiz olması
• C (Renk): Aynı bende birden fazla renk tonu bulunması
• D (Çap): Çapın yaklaşık 6 milimetreden büyük olması
• E (Değişim): Boyutta, renkte veya şekilde değişim; kaşıntı ya da kanama

İyi huylu lezyonların çoğu zararsızdır; ancak şu durumlarda da değerlendirme gerekir:

• Hızla büyüyen, sertleşen ya da çevre dokulara yapışık hissedilen şişlikler
• Tekrarlayan şekilde iltihaplanan, kızaran, ağrıyan veya akıntı yapan kistler
• Giysi sürtünmesiyle tahriş olan ya da görünümüyle sizi rahatsız eden lezyonlar

Muayenede neler değerlendirilir?

Muayenede lezyonun ne zamandır var olduğu, büyüme hızı, rengi, sınırları, kanama veya akıntı olup olmadığı ve çevre dokularla ilişkisi incelenir. Güneşe maruz kalma öyküsü, daha önce geçirilmiş deri kanserleri, ailede melanom öyküsü ve bağışıklık sistemini etkileyen durumlar sorgulanır. Lezyonun büyüklüğü, kıvamı, hareketliliği ve derinliği incelenir; benlerde gerektiğinde dermatoskopi kullanılır. Derin yerleşimli ya da büyük kitlelerde ultrason veya MR gibi görüntüleme yöntemleri istenebilir. Gerekli durumlarda boyun, koltuk altı veya kasık bölgesindeki lenf bezleri de muayene edilir. Lezyonun özelliğine göre doğrudan tamamen çıkarılması, önce küçük bir parça alınarak tanı konulması (biyopsi) ya da ek görüntüleme yapılması planlanabilir. Gerekli görüldüğünde dermatoloji ile birlikte değerlendirme yapılır.

İşlem genel olarak nasıl yapılır?

Yakınmaya yol açmayan ve şüpheli özellik taşımayan iyi huylu lezyonlar izlenebilir. Deri lezyonlarının büyük çoğunluğu lokal anestezi altında çıkarılabilir; geniş veya derin yerleşimli lezyonlarda farklı anestezi yöntemleri gerekebilir. Kötü huylu olduğu bilinen ya da düşünülen tümörler, çevresindeki sağlıklı görünen dokudan bir miktar güvenlik payı (cerrahi sınır) bırakılarak çıkarılır. Bu sınırın genişliği tümörün türüne ve özelliklerine göre belirlenir. Çıkarılan tüm dokular patolojik incelemeye gönderilir. Patoloji raporu tanıyı netleştirir ve cerrahi sınırlarda tümör kalıp kalmadığını gösterir; sınırlarda tümör saptanırsa ek bir cerrahi gerekebilir. Kistlerde tekrarlamayı azaltmak için kist duvarının bütünüyle çıkarılması önemlidir; aktif iltihap varsa önce iltihabın tedavisi yapılıp kist daha sonra çıkarılabilir. Kesi, mümkün olduğunca cilt çizgilerine uygun yönde planlanır.

Lezyon çıkarıldıktan sonra oluşan doku eksikliği, bölgeye ve boyuta göre farklı yöntemlerle onarılır:

• Primer kapama: Yara kenarlarının doğrudan birbirine dikilmesi.
• Deri grefti: Vücudun başka bir bölgesinden alınan ince deri parçasının eksik alana yerleştirilmesi.
• Flep: Komşu bölgedeki dokunun kan dolaşımı korunarak eksik alana kaydırılması veya döndürülmesi.

Özellikle yüz bölgesinde onarım planlanırken göz kapağı, burun, dudak ve kulak gibi yapıların işlevi ile görünümü birlikte gözetilir. Melanom gibi bazı tümörlerde bekçi (sentinel) lenf bezi biyopsisi gibi ek işlemler ve tedavinin devamı, dermatoloji ve onkoloji hekimleriyle koordinasyon içinde planlanır.

İyileşme süreci

Küçük lezyonların çıkarılmasından sonra çoğu kişi aynı gün günlük yaşamına dönebilir. Dikişler bölgeye göre genellikle bir ile iki hafta içinde alınır; yüzde daha erken, sırt ve bacaklarda daha geç alınması yaygındır. Greft veya flep uygulanan durumlarda pansuman ve takip süreci daha uzun olabilir. Patoloji sonucu genellikle birkaç gün ile birkaç hafta içinde çıkar ve kontrol randevusunda sizinle paylaşılır.

Korunma ve takip

Tedavi sonrasında düzenli kontroller önemlidir; çünkü aynı ya da farklı bölgelerde yeni lezyonlar gelişebilir. Korunmada güneşin yoğun olduğu saatlerde doğrudan güneşten kaçınmak, geniş spektrumlu güneş koruyucu kullanmak, şapka ve koruyucu giysiler tercih etmek ve solaryumdan uzak durmak önerilir. Derinizi düzenli aralıklarla kendiniz kontrol etmeniz de değişikliklerin erken fark edilmesine yardımcı olur.

Olası riskler

Kanama, enfeksiyon, yara ayrışması, belirgin veya kalınlaşmış iz, greft ya da flebin kısmen tutmaması ve lezyonun aynı bölgede tekrarlaması olası riskler arasındadır. Her cerrahi kesi bir iz bırakır; izin görünümü bölgeye, kişinin cilt yapısına ve iyileşme sürecine bağlıdır.

Değerlendirme için

Cildinizde yeni ortaya çıkan, değişen veya sizi düşündüren bir lezyon varsa Manisa'daki muayenehanemizde değerlendirilmek üzere randevu alabilirsiniz.

Sıkça sorulan sorular

Deri Kanseri Ben Kist Cerrahisi için ilk adım nedir?

İlk adım randevu oluşturarak uzman değerlendirmesi almaktır. Uygun süreç muayene sonrasında belirlenir.

Hizmet herkese aynı şekilde mi uygulanır?

Hayır. Uygulama ve takip planı kişinin sağlık durumu, ihtiyaçları ve uzman görüşüne göre değişebilir.

Randevu öncesinde ne hazırlamalıyım?

Varsa önceki tetkiklerinizi, kullandığınız ilaçların listesini ve sağlık geçmişinize ilişkin bilgileri yanınızda bulundurabilirsiniz.

Hizmet kapsamı ve planlama

Deri Kanseri Ben Kist Cerrahisi, uzman değerlendirmesi sonrasında kişinin ihtiyaçlarına göre planlanan bir sağlık hizmetidir.

• Muayene kapsamı
• Gerekli tetkikler
• Uygulama veya seans sayısı
• Kontrol ve takip planı

Ücret bilgisi: Hizmet kapsamı ve ücret bilgisi, uzman değerlendirmesi sonrasında yapılacak işleme göre netleşir.